Als één van de weinige landen ter wereld heeft Nederland al sinds de 80-er jaren van de vorige eeuw speciale veiligheidsvoorschriften voor zeegaande zeilende passagiersschepen.

Passagiersschepen die meer dan 12 passagiers vervoeren, moeten normaalgesproken voldoen aan de internationaal afgesproken veiligheidsvoorschriften uit het SOLAS-verdrag.

Van dit SOLAS-verdrag zijn enkele categorieën schepen uitgesloten, zoals vissersschepen, vrachtschepen kleiner dan 500 ton en "niet mechanisch voortbewogen schepen".

Omdat zeilschepen ook zonder mechanische voortstuwing veilig kunnen varen (ze hebben dat eeuwenlang gedaan), stelt de Nederlandse overheid zich op het standpunt dat zeilschepen niet onder het SOLAS-verdrag vallen. In dat geval mag de vlaggenstaat eigen voorschriften vaststellen en dat heeft Nederland dan ook gedaan.

Met uitstekende resultaten. Sinds het van kracht worden van de eerste voorschriften in 1987 (de zgn. Blauwe Rules) zijn er geen ernstige persoonlijke ongelukken op Nederlandse zeilschepen gebeurd die verband hielden met de veiligheidsvoorschriften. Nederlandse zeilschepen staan dan ook wereldwijd bekend om hun veiligheid en presteren uitstekend bij inspecties in het buitenland (Port State Control).

Ook het feit dat Nederland, als enige land ter wereld, speciaal op deze bijzondere schepen toegespitste bemanningsvoorschriften heeft (die qua niveau gelijkwaardig zijn aan de voorschriften voor de reguliere koopvaardij) en zelfs een speciale, volledig op de zeilvaart gerichte zeevaartschool (de Enkhuizer Zeevaartschool), levert een belangrijke bijdrage aan de veiligheid aan boord van deze schepen.

In de afgelopen 30 jaar zijn de veiligheidsvoorschriften voor zeilschepen verschillende malen aangescherpt. Merkwaardigerwijze lijkt het er op, dat deze aanscherping -en het daarmee gepaarde verscherpte toezicht door de verantwoordelijke instanties- er toe leidt dat het aantal veiligheidsincidenten toeneemt. Op het eerste gezicht lijkt dit onlogisch, maar nadere analyse leert dat er wel degelijk een verband zou kunnen bestaan tussen de inmiddels vrijwel onwerkbare voorschriften en het verscherpte toezicht enerzijds, en het toenemende aantal incidenten anderzijds.

Bovendien heeft deze aanscherping er toe geleid dat er nauwelijks nog nieuwe schepen gebouwd kunnen worden en dat ook het verbouwen (moderniseren) van bestaande schepen vrijwel onmogelijk geworden is.